Onderste Boven (jr 37, nr 3):

Ik lees het verhaal over omgaan met dementie. Het brengt me terug naar de wekelijkse ritjes op de achterbank. Een kleine blauwe Fiat. Uren van te voren zoemt het van ‘gesmoes’. Mijn moeder doet haar best om niet te laten merken dat ze opziet tegen de rit. Ze is er niet erg goed in. Ik maak me klein en haast onzichtbaar. Al spelend zwem ik rond in de stemmen, die ik niet hoef te horen; maar wel hoor. Dat zwemmen maakt me groot; en wie groot is mag mee. De stem van mijn moeder verandert zachtjes – bijna onhoorbaar gelukkig. Ze hoeft niet alleen. Ookal deelt zij haar onuitgesproken pijn met een klein meisje.

De rit in de auto is fijn. Gooische lanen, boomrijke wegen. Nummerplaten tellend ga ik op in het lanschap. Een beetje adem blazen op de ruit. Ik teken, schrijf een toen nog onbekende graffitti met mijn vinger. De weg strekt zich uit; wordt langer donkerder. De zon verandert daar niets aan, dat de bomen hem versluieren.

De bomen wijken, maken plaats voor asfalt en groene ruimte. Onwerkelijk dringt het grote gebouw zich aan ons op. Het vangt mij en zuigt mij op in regels, onvrijheid. Witte kleding en deuren die op slot gaan. Ik snuif en de geur van eten vermengt zich met parfum en verledentijd.

Oma zit in haar stoel. Een statige tengere vrouw. Haar staart rijkt tot aan haar heup. Grijs/zwart haar. Mijn moeder praat zachtjes en warm. Oma reageert vaag, denkt dat zij een verpleegster is. Misschien weet ze ook niet wie ze zelf is. Maar doet dat er eigenlijk toe? Anderen weten dat ook vaak niet. Een diep begraven ik-zijn. Een zoekgeraakte ik. Met internet – zoveel avatars en online identiteiten -maakt dat tegenwoordig niet meer uit. Als mijn oma nu oma was geweest had ik iedereen kunnen zijn, zonder mijn ik-zijn te verliezen. Dan stapte ik gewoon haar wereld binnen. Een wereld waar ze mij herkende en ik haar nog steeds ken. Misschien is het beter om dementie ‘diemensie’ te noemen omdat bewustzijn en identiteit meer zijn dan hersenfuncties alleen. In die diemensie zijn geen woorden nodig.