Als je leven overhoop gegooid wordt, sta je langer stil bij wat er toe doet. Hoe klein of groot je invloed is. Ook leer je gaande weg dat eigen regie belangrijk is. Die regie ga je dan vanzelf meer zoeken. Je neemt geen genoegen meer met de rol waarvan anderen vinden dat je die zou moeten aanvaarden.

Eigenlijk leer je jezelf te worden. De buitenwereld wordt kleiner en je staat onafhankelijker in het leven. En daarmee veranderde de definitie van democratie. Het is als de filosoof, die vragen durft te stellen. Zitten we eigenlijk nog wel op de goede weg. Kun je democratie nog veranderen. Kan het zijn dat er nog een betere vorm is dan de huidige.

Dit alles is bespreekbaar met mensen die durven te twijfelen; te vragen. En dan merk je hoe inspirerend het is om bezig te zijn. Leven als het proces van in wording zijn. Wat heb je daarvoor nodig? Je kijkt dan niet naar wat er goed gaat; maar naar de problemen. Want daar waren we het over eens; daarvan kun je leren.

Democratie is een veel te groot en abstract begrip. Het gaat over jou en de ander. Maar als je werkelijk kijkt naar wat er toe doet, dan vind je ruimte om dingen te laten gebeuren; om de ander te laten zijn. Er is dan minder democratie nodig omdat iedereen meer invloed kan hebben op het eigen pad. En zo democratisch als het maar kan zijn er vele mogelijkheden. Diversiteit en democratie is misschien wel minder grote groepen; meer maatwerk en minder de ‘dictatuur’ van de meerderheid: maar veel eerder aansluiten bij die combinatie die in de eigen situatie het beste past. Eigenlijk zoals het Internet zich ontwikkelde; hele basale regels en een vrij verkeer aan goederen, diensten en samenwerkingsverbanden. Hierdoor kun je optimale democratie combineren met grote individuele vrijheid. Het verschil tussen werk en vrijwillig werk is er heel klein en loopt naadloos in elkaar over.

Het democratische grijze gebied is de broedplaats van de democratische vernieuwing, verandering, stilstand of achteruitgang.

Leave a Reply

Your email address will not be published.